“Why do Dutch women cut there hair short when they get old?”

uh….. Dit is een vraag waar ik niet zo snel een antwoord op weet en eerst even zelf over na moet denken, is dat zo? Haha, ja over het algemeen wel. En in vergelijking met de DSC_03111Nepalese vrouw is dat opvallend, want ik heb hier in Nepal nog niet één Nepalese vrouw gezien met kort haar. Hoe ouder de vrouw hoe langer haar haar! Goeie vraag! Maar eigenlijk heb ik daar geen typisch Nederlands antwoord op. “I guess, because that’s more easy”. Klinkt alweer anders dan het eerst woord dat in me opkwam: Gemakzucht 😉 Maar het is volgens mij niet het antwoord dat hij verwacht. “Dutch people are big right?” Uh ja, in vergelijking met de Aziatische mensen wel ja en ik heb dat ook al ondervonden in de busjes waar ik met mijn 1,70 m al met mijn hoofd tegen het dak aan zit. “It’s because of your milk, right?” Uhm… is dat zo? En zo nee, waarom is het dan? Op sommige vragen heb ik geen ja of nee als antwoord, maar krijg ik er zelf nog meer vragen bij! “Yes it is”, zeg ik met volle overtuiging “and because of our good healthcare” zeg ik erbij, omdat ik toch een tegenwicht wil bieden aan alleen die melk als reden. “And because of the rain. Cause everything needs water to grow, right?” Zeg ik er met een lach op mijn gezicht achter aan, omdat ik het zelf grappig vind! Hierop zie ik een grote lach op zijn gezicht ontstaan, waarmee het lijkt dat het nu ook door hem als een bevredigend antwoord ervaren wordt.
“Trump is a special man, right?” Blijkbaar zijn we klaar met de mensen in Nederland, maar nog niet vragen en gesprekjes voeren. Ik geniet van zijn vragen, waarmee hij niet alleen zijn Engels oefent, , maar ook te filosoferen over de gang van zaken in de wereld. Ik voel me een beetje vereerd hieraan bij te mogen dragen en word helemaal blij!Nepal 20170119_132538

De eerste week van lesgeven is er nog een gepaste afstand om te onderzoeken hoe de onderlinge verhoudingen zijn tussen ons en ook waar de grenzen liggen. De jonge monniken zijn allemaal leergierig en zoeken uitdagingen en grenzen op. Ik geniet er met volle teugen van, zelfs als het de mijne zijn die ze opzoeken. Ze zoeken vooral de mijne op merk ik, maar doen dat met zorgvuldigheid en respect en altijd met een glimlach! Met uitzondering van de kleinste, die doet het als het hem uitkomt en zonder glimlach. Hij is daarin erg rechtlijnig. Daarmee heb ik binnen de kortste tijd een connectie, duidelijkheid! Haha Waarna ook de glimlach ontstaat, een extreem guitige zelfs. Hij spreekt slechts een paar woorden Engels, ik geen Nepalees, maar wanneer je samen lacht, speelt en lol hebt blijkt taal geen rol te spelen!

Buiten, voor het klooster op 2 bankjes is de favoriete verzamelplek, ‘een hangplek’ kun je het ook noemen. Er wordt veel gelachen en als ik in de buurt zit, weten ze me te vinden voor vragen en gesprekjes. Om hun Engels te oefenen, hun interesse te tonen en ook hun filosofische nieuwsgierigheid te voeden…

“Are you a Christian?”, “Yes” – “Thougt so, most European people are Christian”, uh… en voordat ik hierin verder kan gaan komt de volgende vraag alweer “Is IS in the Netherlands? IS is bad, but it’s not in The Netherlands, right?” En dan is het meest handige antwoord: “Right”, waarbij ik op de volgende vraag totaal niet voorbereid was (en de link ook niet weet hiernaar, maar dat is de fascinatie van het brein denk ik haha)
“Christian people drink a lot of whisky in church right?”
“You like Jesus, right?” Ho ho ho, ……even terug…..”What?”DSC_0857
Ik geloof dat dit gesprek toch wat meer aandacht gaat vragen dan een simpel “Yes”- “No” or “Right”
In het meest eenvoudige Engels hoor ik mezelf over Jezus en de symbolieken vertellen die hieruit ontstaan zijn. Ik probeer het verhalend en beeldend te vertellen en er ontstaat een gesprek over verschillende religies en stromen: Christendom, Islam, Hindoeïsme en Boeddhisme, zonder dat we in vergelijkingen komen. Het moet in eenvoudig engels om het wederzijds begrip in stand te houden. De Whisky is veranderd in wijn, beter! De symboliek heb ik volgens mij over kunnen brengen; dat het staat voor zijn bloed, zijn leven. Ik zie een lach met een blik die erop lijkt dat mijn verhaal begrepen is, fijn! “Ah, that’s nice! So when you drink wine, you think you are Jesus”
Oeps het vraagt toch nog een verfijning van de details merk ik 😉
Wanneer ik de symboliek simpeler heb gemaakt zitten we weer op 1 lijn. “De wijn staat symbool voor het bloed van Jezus. Door een nipje ervan hopen we dat ons bloed net zo goed wordt als dat van Jezus en we ook net zo goed van hart zullen zijn.” Ik gebaar intens naar mijn hart en mijn glimlach is er minstens net zo groot van geworden, want nu wordt duidelijk dat Jezus net als Boedha een voorbeeld functie had en mensen rituelen doen om hem als voorbeeld te eren en zijn gelijkenis te volgen. “Be the same” –“Yes, but Budha says different, right?”, begin ik nu met vragen stellen… Er volgt een kort antwoord, “Join Puja tomorrow” en het blijkt tevens het einde te zijn van ons gesprek.

“So Puja it will be”, dacht ik bij mezelf. Leuk, interessant, benieuwd! 05.15 uur op en van 05.30-07.30 in meditatie, in kleermakerszit, luisteren en kijken. (05.00 wakker klinkt vroeg en klonk voor mij zelfs als bijna onmogelijk, maar hier is het vanaf 19.00 ieder voor zich en kan ik niet meer doen dan met mijn warmwaterkruikje en wat dekens op mijn kamer verblijven. Tussen 21.00-22.00 ben ik wel klaar met voorbereiden van de lesdag en lezen en vallen mijn ogen dicht. 05.00 valt best mee na die nachtrust…Dat is in ieder geval wat ik mezelf wijsmaak en het helpt! 🙂 )
Ik vind een lege plaats, vraag met mijn blik en gebaren of ik hier mag zitten en schuif aan. Er is voor mij geen woord van te verstaan, maar het is wel rustgevend. Sommige slapen nog wat door zie ik en bewegen al knikkebollend hun lippen of schieten op als de troms of toeters zich laten horen om daarin ook hun eigen aandeel te leveren. Het is mooi en indrukwekkend. 07.30 uur is het ontbijt (een soort pannenkoeken met bonensoep en een prima vulling merk ik. Dahlbat 20170111_120056De Tibetaanse, gezoute melkthee met boter smaakt er prima bij!) 08.30-10.15 doen we nog een rondje en hebben dan een break om ons te bewegen, gevolgd door nog een ronde van 10.30-11.45 en om 12.00 lunch. Rijst met saus (dahlbat) en aardappelen met wat groente. Ik vind het lekker en het heeft me geen enkele keer verveeld om te eten (dahlbat is dagelijkse kost hier in het klooster). Na de lunch is er rusttijd. Ik ben even verbaasd, want de ochtend heeft niet als inspanning gevoeld. Van 14.00-17.00 doen we hetzelfde ritueel met een break en de jongens leven zich in de pauzes behoorlijk uit met lopen, rennen, klieren, hangen en stompen (iets wat blijkbaar normaal is onder jonge jongens, ik zie het bij mijn neefjes tenminste ook en ik zie mijn zus er niet van opkijken, net zoals de ‘big monks’ of Indu, de kokkin, hier er niet van opkijken).

Er zit een opbouw in van mantra’s die opgezegd worden, gezongen worden of met muziek afgewisseld worden. Het is absoluut niet saai. De monniken hebben er ook aardig wat werk aan, want tussendoor zijn er ook nog rituelen met water, kaarsen, wierook en gebaren. De zaterdag voorafgaand aan de Puja was een dag van voorbereidingen waarop ook Turma’s gemaakt werden die vandaag tijdens de Puja ingezet worden als ‘offer’. Aan het einde van de dag wordt er een snack uitgedeeld met wat water in je hand. Ik kijk af en zie dat het de rechterhand is en dat ze het water over het hoofd uitsmeren, met name de kruin denk ik. Zodra het kannetje bij mij komt krijg ik ook (ik had er geen idee van of ik wel /niet zou krijgen. Vanuit mijn katholieke oogpunt dacht ik aan de hosties, de wijn en de Heilige Communie die je doet als je 8 jaar bent), maar nee… ik deed gewoon mee en kreeg ook wat water in mijn hand. Ik smeer het ook over mijn kruin en zie ineens erg veel blikken op mij gericht en de rij voor mij draait zich uitgebreid om, om mij te bekijken, vol spanning en nieuwsgierigheid op hun gezichten. Ik heb geen idee waarom! Volgens mij doe ik het goed…. Er volgen geen verdere reacties, iedereen gaat door en even later doen we een groet en zijn we klaar.
Even tijd om te ‘chillen’ en te kijken of wifi werkt en dan om 18.00 uur avondeten. Meestal ook een vorm van rijst, dahlbat met aardappelen. Maar zelfs 2x op een dag verveelt me dat niet!

Puja duurt 5 volle dagen en 1 halve dag. 6,5 als ik de voorbereidingsdag ook meetel! Dag 2 doe ik ook weer mee en na de lunch check ik mijn berichten. De tijd waarop Nederland ook ontwaakt is. Het is weMonastry Nepal DSC_1008l gek om een aantal uren te moeten wachten, voordat mijn vrienden en familie ook wakker en bereikbaar zijn. Het begint een beetje te wennen, we beginnen er een vorm in te vinden en Whatsapp is daarbij een handig middel voor foto’s en filmpje, maar ook voor getypte en gesproken berichtjes, ideaal! Zo kan ik mijn hart ook luchten terwijl de mensen waarmee ik het wil delen nog slapen 😀 <3 En lees of hoor ik hun reactie vaak tussen 11.00-13.00. Mijn jongste zus is altijd vroeg wakker, dus daarvan heb ik meestal als eerste een reactie terug, super leuk om zo toch met elkaar in contact te kunnen zijn!

Voor zover ik kan zien zijn er geen verschillen op dag 2 bij de Puja. Ik ontdek ineens dat ze ergens ‘Om mani Padme Hum’ zeggen en ik herhaal het blij verrast tegen mijn buurman. “yes” en ik krijg zijn kralenketting om het per kraal 3x hardop mee te doen. Gewoon in mijn eigen ritme, iedereen door elkaar geen probleem. Eén van de jongens heeft mij een boek gegeven waar de mantra’s en gebeden ook in het Engels in staan. Ik lees er af en toe wat in en weet dat ik alleen het laatste gebed uit het boek mee kan doen. De rest is uit de Tibetaanse boeken. Verder ontdek ik op dag 2 eigenlijk geen verschillen, alleen zie ik op het einde dat ze hun hand met dat water niet alleen over hun hoofd strijken, maar er eerst ook een slokje van nemen en dan pas de rest over hun hoofd uitstrijken. Dat had ik gisteren gemist. Ok, dan doe ik dat nu ook. Rechterhand uit, water ontvangen, slokje ervan nemen en opnieuw zie ik alle hoofden mijn richting omdraaien en ineens proef ik waarom…. Ai, dat is geen water. Ik probeer geen enkele uitdrukking te geven, maar ik schrik zo van de smaak dat het onmogelijk is dat ze de verbazing niet aan me kunnen zien. Ik zie vele lachende gezichten ineens, ik lach terug alsof er niets aan de hand is, maar geef ook hier en daar een knipoog weg. “Nu snap ik waarom ze me gisteren ook al zo aankeken haha”. EEKS, wat een smaak. Geen idee wat het was, maar in ieder geval iets wat ik nog nooit op heb en het bevat ook erg veel alcohol……

Ja ja, Christenen drinken whisky komt zo ineens ook in een ander daglicht te staan 😉

 

Bovenstaand verhaal deelde ik eind januari 2016 met mijn vrienden via Facebook vanuit Nepal tijdens mijn verblijf daar met het geven van Engelse les aan jonge monniken in het boeddhistische klooster Trungram in Sankhu.Nepal Puja DSC_0166

Een Puja in het Boeddhisme betekent dat je tijd besteed om te eren, dankbaar te zijn en je aandacht op het goddelijke richt. Dat gebeurt met offerings, zang, meditatie en rituelen. Het was bijzonder om hierbij aanwezig te kunnen en mogen zijn.  Na 6 dagen Puja eindigt het met een uitgebreide ceremonie in klederdracht met trommels, hoorns en fluiten, vlaggen, vuur en offers. Bedoeld als een reiniging en nieuwe voedingsbodem. Nog geen 10 minuten erna start het met regenen. Het blijkt de enige regenbui te zijn die ik die hele maand in Nepal meegemaakt heb.